FC Basel 1893, thường được gọi ngắn gọn là Basel hoặc FCB, là câu lạc bộ giàu truyền thống và thành công bậc nhất trong lịch sử bóng đá Thụy Sĩ. Không chỉ đại diện cho thành phố Basel bên dòng Rhine, đội bóng áo đỏ xanh còn được xem là biểu tượng của cả nền bóng đá quốc gia nhờ bề dày lịch sử hơn 130 năm, những giai đoạn thống trị tuyệt đối tại giải quốc nội và các chiến tích đáng nhớ trên đấu trường châu Âu. Hành trình lịch sử CLB Basel là sự đan xen giữa thăng trầm, khủng hoảng và tái sinh, đồng thời là câu chuyện về một bệ phóng lý tưởng cho nhiều ngôi sao vươn tầm đẳng cấp thế giới.
Giai đoạn 1893–1918: Nền móng của một biểu tượng
Theo nguồn trích dẫn từ Xoilac tv trực tiếp, lịch sử FC Basel bắt đầu vào ngày 12 tháng 11 năm 1893 khi Roland Geldner đăng một mẩu tin trên báo Basler Nationalzeitung nhằm kêu gọi những người yêu bóng đá tụ họp để thành lập câu lạc bộ. Cuộc họp đầu tiên diễn ra với 11 thành viên và đánh dấu sự ra đời chính thức của Fussballclub Basel 1893. Màu đỏ và xanh dương được lựa chọn làm màu áo truyền thống, gắn liền với hình ảnh câu lạc bộ cho đến ngày nay.
Trong những thập niên đầu, Basel chủ yếu thi đấu các trận giao hữu và sớm tham gia giải vô địch quốc gia Thụy Sĩ từ mùa giải 1897–1898. Dù chưa gặt hái được danh hiệu lớn, giai đoạn này đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành bản sắc và văn hóa câu lạc bộ. Sân Landhof trở thành mái nhà đầu tiên, nơi chứng kiến những bước đi non trẻ nhưng đầy tham vọng của đội bóng.
Giai đoạn 1918–1965: Chuyển mình và danh hiệu đầu tiên
Sau Thế chiến thứ nhất, bóng đá Thụy Sĩ dần được tổ chức chuyên nghiệp hơn nhưng FC Basel vẫn chỉ là một đội bóng trung bình khá. Phải đến năm 1933, câu lạc bộ mới giành được danh hiệu lớn đầu tiên trong lịch sử khi vô địch Cúp Quốc gia Thụy Sĩ sau chiến thắng kịch tính trước Grasshoppers. Dù vậy, thành công này không kéo dài lâu khi Basel lần đầu nếm trải cảm giác xuống hạng vào năm 1939.
Bước ngoặt quan trọng đến ở mùa giải 1952–1953 khi Basel giành chức vô địch quốc gia đầu tiên dưới sự dẫn dắt của HLV kiêm cầu thủ Rene Bader. Chiến tích này giúp đội bóng khẳng định vị thế mới và mở ra giai đoạn cạnh tranh sòng phẳng với các thế lực truyền thống đến từ Zurich.
Kỷ nguyên Helmut Benthaus: Thời hoàng kim đầu tiên
Năm 1965, Helmut Benthaus được bổ nhiệm làm cầu thủ kiêm huấn luyện viên trưởng, mở ra chương thành công rực rỡ nhất trong lịch sử FC Basel ở thế kỷ 20. Với tư duy chiến thuật hiện đại và kỷ luật thép, Benthaus đã biến Basel thành một cỗ máy chiến thắng thực thụ. Trong giai đoạn 1965–1982, câu lạc bộ giành tới 7 chức vô địch quốc gia và 2 Cúp Quốc gia, thiết lập nền móng cho vị thế ông lớn của bóng đá Thụy Sĩ.
Không chỉ thành công trong nước, Basel còn gây tiếng vang tại đấu trường châu Âu khi lọt vào tứ kết Cúp C1 mùa giải 1973–1974. Những cái tên như Karl Odermatt và Ottmar Hitzfeld trở thành biểu tượng của một thế hệ vàng, còn sân St. Jakob cũ luôn ngập tràn khán giả, tạo nên bầu không khí cuồng nhiệt hiếm có.
Khủng hoảng và hồi sinh: 1982–1999
Theo nguồn tham khảo từ những người tham gia Soi Kèo, sau khi Benthaus rời đi, FC Basel rơi vào giai đoạn khủng hoảng kéo dài. Việc quản lý thiếu ổn định và khó khăn tài chính khiến đội bóng xuống hạng vào năm 1988 và phải trải qua nhiều mùa giải ở hạng hai. Dù vậy, lòng trung thành của người hâm mộ vẫn là điểm tựa lớn nhất, giúp Basel không đánh mất bản sắc trong thời kỳ đen tối.
Năm 1994, Basel chính thức trở lại giải đấu cao nhất và bắt đầu quá trình tái thiết. Những quyết định chiến lược cuối thập niên 1990, đặc biệt là việc bổ nhiệm Christian Gross cùng sự hậu thuẫn của nữ chủ tịch Gigi Oeri, đã mở ra kỷ nguyên hiện đại cho câu lạc bộ.
Thời kỳ hiện đại và sự thống trị tuyệt đối
Sự ra đời của sân St. Jakob-Park năm 2001 giúp Basel tăng trưởng mạnh mẽ về tài chính. Mùa giải 2001–2002, đội bóng giành cú đúp quốc nội và nhanh chóng khẳng định tên tuổi tại Champions League. Đỉnh cao đến trong giai đoạn 2010–2017 khi Basel vô địch Super League Thụy Sĩ 8 mùa liên tiếp, một kỷ lục chưa từng có.
Ở châu Âu, Basel thường xuyên góp mặt tại vòng bảng Champions League và Europa League, nhiều lần đánh bại các ông lớn. Quan trọng hơn, câu lạc bộ trở thành bệ phóng cho hàng loạt ngôi sao như Mohamed Salah, Xherdan Shaqiri, Granit Xhaka, Yann Sommer hay Ivan Rakitic, những cầu thủ sau đó đều vươn lên đẳng cấp hàng đầu thế giới.
Giai đoạn tái thiết và tầm nhìn tương lai
Kể từ năm 2018, Basel phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ và những biến động thượng tầng. Tuy nhiên, đội bóng vẫn cho thấy bản lĩnh khi lọt vào bán kết UEFA Europa Conference League mùa 2022–2023. Hiện nay, dưới sự điều hành của David Degen, Basel tập trung vào mô hình phát triển bền vững dựa trên học viện và dữ liệu tuyển trạch, hướng tới việc khôi phục vị thế số một tại Thụy Sĩ.
Lịch sử CLB Basel là minh chứng rõ ràng cho sức sống bền bỉ của một câu lạc bộ giàu truyền thống. Từ những ngày đầu khiêm tốn, qua các kỷ nguyên hoàng kim và khủng hoảng, Basel luôn biết cách đứng dậy để thích nghi với bóng đá hiện đại. Không chỉ là thế lực thống trị giải quốc nội, FC Basel còn là chiếc cầu nối đưa nhiều tài năng vươn ra sân khấu lớn của bóng đá thế giới. Trong tương lai, với nền tảng vững chắc và triết lý phát triển rõ ràng, đội bóng áo đỏ xanh vẫn sẽ là biểu tượng không thể thay thế của bóng đá Thụy Sĩ.